بررسی تأثیر زمان‌های مختلف قطع و وصل جریان در آبیاری موجی بر پیشروی جبهه آب در آبیاری شیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران- آب، واحد اقلید، دانشگاه آزاد اسلامی، اقلید، ایران

2 2- گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، واحد اقلید، دانشگاه آزاد اسلامی، اقلید، ایران

چکیده

هدف : پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر سیکل‌های مختلف آبیاری موجی و دبی جریان بر طول پیشروی جبهه آب در آبیاری شیاری انجام شد. روش پژوهش : این آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار روش آبیاری (آبیاری مرسوم و موجی با سیکل‌های 10، 20 و 30 دقیقه وصل و قطع جریان) و سه دبی 60/0، 90/0 و 50/1 لیتر بر ثانیه بودند. طول شیارها 200 متر، شیب زمین 50/0 درصد، بافت خاک لوم رسی و نفوذپذیری پایه خاک 50/4 سانتی‌متر بر ساعت بود. در همه تیمارها، مجموع زمان اعمال جریان 120 دقیقه در نظر گرفته شد و طول پیشروی جبهه آب اندازه‌گیری و داده‌ها با استفاده از تجزیه واریانس و آزمون مقایسه میانگین تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر روش آبیاری و دبی جریان بر طول پیشروی جبهه آب در سطح یک درصد معنی‌دار بود (P<0.01)، اما اثر متقابل آن‌ها معنی‌دار نشد. آبیاری موجی با سیکل 20 دقیقه وصل و 20 دقیقه قطع جریان، با میانگین حدود 162 متر، بیشترین طول پیشروی را ایجاد کرد و نسبت به سایر تیمارها برتری معنی‌داری داشت. همچنین، افزایش دبی از 60/0 به 50/1 لیتر بر ثانیه موجب افزایش معنی‌دار طول پیشروی شد.

نتیجه‌گیری: آبیاری موجی با سیکل 20-20 و دبی 50/1 لیتر بر ثانیه، مناسب‌ترین تیمار برای بهبود عملکرد هیدرولیکی آبیاری شیاری در شرایط این پژوهش بود. همچنین، تعیین سیکل بهینه بر پایه رفتار پیشروی جبهه آب می‌تواند مبنایی برای بهینه‌سازی مدیریت آبیاری سطحی باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 16 مهر 1405
  • تاریخ دریافت: 20 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری: 28 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش: 16 مهر 1405