ارزیابی کمّی–کیفی پساب دستگاه‌های آب‌مقطرگیری و راهکارهای استفاده بهینه از آن: مطالعه موردی دانشگاه صنعتی سهند (تبریز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات بهینه‌سازی، بهره‌وری و توسعه پایدار، دانشگاه صنعتی تبریز، تبریز، ایران

2 مرکز تحقیقات بهینه‌سازی، بهره‌وری و توسعه پایدار، دانشگاه صنعتی سهند (تبریز)، تبریز، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف سنجش کمی و کیفی پساب تولیدی دستگاه‌های آب‌مقطرگیری در آزمایشگاه‌های دانشگاه صنعتی سهند و ارائه راهکارهای قابل اجرا برای بهره‌برداری بهینه انجام شد. نخست، دستگاه‌های فعال شناسایی و نرخ تولید آب مقطر و حجم پساب آن‌ها در بازه‌های مختلف پایش گردید. نمونه‌ها به آزمایشگاه معتمد ارسال و شاخص‌های pH، هدایت الکتریکی، کل مواد جامد محلول، اکسیژن‌خواهی شیمیایی، سختی کل و کدورت اندازه‌گیری شد. سپس نسبت پساب به محصول محاسبه و امکان استفاده مجدد در سناریوهای فنی و اقتصادی ارزیابی شد. نتایج نشان داد در اغلب نمونه‌ها کیفیت پساب برای مصارف غیرآشامیدنی مناسب است: TDS برابر 51–77 میلی‌گرم بر لیتر، EC معادل 0.035–0.063 زیمنس بر متر، pH در بازه 7.9–8.2، کدورت کمتر از 2 NTU، سختی کل 178–330 میلی‌گرم بر لیتر و COD برابر 180–314 میلی‌گرم بر لیتر. نسبت پساب به محصول بین واحدها متغیر و میانه آن حدود 26 بود که ظرفیت بازیابی بالا را نشان می‌دهد. تحلیل اقتصادی بیانگر آن است که هدایت پساب به آبیاری فضای سبز سالانه 60 تا 120 میلیون ریال صرفه‌جویی و دوره بازگشت 0.6 تا 1.7 سال دارد. بازچرخانی به ورودی واحدهای اسمز معکوس و دیونایزر پس از پیش‌تصفیه می‌تواند 20–30 درصد مصرف آب خام را کاهش دهد. به‌کارگیری پساب در مدارهای خنک‌کاری نیز حدود 151 مترمکعب کاهش مصرف و نزدیک 50 میلیون ریال صرفه‌جویی سالانه ایجاد کرد. در مجموع، با پیش‌تصفیه‌های ساده مانند فیلتراسیون سبک و سختی‌گیری جزئی، می‌توان این جریان را در کاربردهای متنوع به‌کار گرفت و الگوی عملی مدیریت پایدار آب در محیط‌های آموزشی ارائه داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 آذر 1404
  • تاریخ دریافت: 06 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری: 25 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 25 آذر 1404