بهینه‌سازی پارامترهای طراحی و مدیریتی آبیاری نواری انتها بسته در مزارع شبکه آبیاری و زهکشی زرینه‌رود

توانائی, سیدفربد; کریمی, بختیار; معروف پور, عیسی

doi:10.22126/atwe.2025.12684.1188

بهینه‌سازی پارامترهای طراحی و مدیریتی آبیاری نواری انتها بسته در مزارع شبکه آبیاری و زهکشی زرینه‌رود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

² دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

³ استاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، ایران.

10.22126/atwe.2025.12684.1188

چکیده

هدف: این مطالعه، در راستای بهینه‌سازی پارامترهای طراحی و مدیریتی سامانه آبیاری نواری انتها بسته در مزارع شبکه آبیاری و زهکشی زرینه‌رود انجام شد.

روش پژوهش: این تحقیق در سه مزرعه A، B و C انجام شد. روش آبیاری مزارع، نواری انتها بسته و محصول آنها یونجه بود. در مجموع 24 رخداد آبیاری ارزیابی شد. برای ارزیابی عملکرد سامانه آبیاری مزارع، از نرم‌افزار WinSRFR5.1.1 استفاده شد. در هر سه مزرعه، پارامترهای مدیریتی دبی ورودی و زمان قطع جریان با استفاده از شبیه‌سازی، بهینه‌سازی شدند. همچنین گزینه‌های مختلف طراحی با در نظر گرفتن طول‌ها و شیب‌های مختلف نوارها، مورد بررسی قرار گرفت.

یافته‌ها: در مزرعه A، با طول‌های 120 متر تا 140 متر، و دبی در واحد عرض 2 لیتر بر ثانیه، راندمان کاربرد 82% خواهد بود. در مزرعه B، طول 100 متر تا 120 متر نوار، با دبی در واحد عرض 2 لیتر بر ثانیه، منجر به راندمان کاربرد بیش از 90% خواهد شد. در مزرعه C، متناسب با دبی‌های در واحد عرض 6 ، 8 و 10 لیتر بر ثانیه، به ترتیب، می‌توان‌ طول‌های نوار، 100 تا 120 متر، 120 تا 140 متر، و 140 تا 160 متر، را پیشنهاد نمود. میزان راندمان کاربرد مزرعه در بازه‌های پیشنهادی در محدوده 88% تا 93% می‌باشد.

نتیجه‌گیری: اعمال این استانداردهای بهینه می‌تواند منجر به بهبود قابل توجه در راندمان آبیاری و یکنواختی توزیع آب گردد که علاوه بر افزایش بهره‌وری، نقشی موثر در نجات دریاچه ارومیه هم خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها