تحلیل عملکرد مدل‌های CMIP6 در شبیه‌سازی پارامترهای دمای حداقل و حداکثر در ایران: ادغام نتایج مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره با استفاده از روش تصمیم‌گیری گروهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

هدف: این مطالعه با هدف شناسایی مدل‌های برتر در شبیه‌سازی دمای حداقل و حداکثر، عملکرد ۳۲ مدل CMIP6 را برای متغیرهای دمای حداقل و دمای حداکثر در ۳۱ ایستگاه سینوپتیک مراکز استان‌های ایران طی بازه زمانی ۱۹۷۰–۲۰۱۴ مورد بررسی قرار داد.



روش‌ها: برای ارزیابی مدل‌ها از مجموعه‌ای از شاخص‌های آماری شامل R2، ANMBD، NRMSE، NNSE و NKGE استفاده شد. فرایند رتبه‌بندی در دو مرحله طراحی گردید: ابتدا رتبه‌بندی با وزن برابر شاخص‌ها با روش SAW انجام شد؛ سپس وزن‌ها با روش آنتروپی تعیین و رتبه‌بندی به‌کمک چهار روش تصمیم‌گیری چندمعیاره (WAT، CP، CGT و TOPSIS) صورت گرفت. برای تجمیع اختلافات میان نتایج روش‌های مختلف و دستیابی به یک رتبه‌بندی نهایی، روش تصمیم‌گیری گروهی (GDM) به‌کار گرفته شد.



یافته‌ها: نتایج نشان دادند که مؤثرترین شاخص در ارزیابی شبیه‌سازی دمای حداقل NKGE و در ارزیابی دمای حداکثر NRMSE بوده است. در شبیه‌سازی دمای حداقل، مدل‌های ACCESS-CM2، FGOALS-g3 و MIROC-ES2H و در شبیه‌سازی دمای حداکثر، مدل‌های INM-CM5-0، FIO-ESM-2-0 و INM-CM4-8 به‌عنوان برترین‌ها شناسایی شدند. به‌طور کلی عملکرد مدل‌ها در شبیه‌سازی دمای حداکثر بهتر از دمای حداقل بود. بیشترین همبستگی بین نتایج روش‌های رتبه‌بندی و خروجی GDM برای دمای حداقل متعلق به روش WAT و برای دمای حداکثر متعلق به روش‌های TOPSIS و CP مشاهده شد.



نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که هیچ مدل واحدی قادر به ارائه عملکرد مطلوب در همه مناطق کشور و برای هر دو پارامتر دمای حداقل و حداکثر نیست؛ بنابراین انتخاب مدل‌های اقلیمی باید مبتنی بر ویژگی‌های منطقه‌ای و با بهره‌گیری از رویکردهای ترکیبی و چندمعیاره صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 آذر 1404
  • تاریخ دریافت: 26 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 05 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش: 25 آذر 1404