تخمین میزان بار رسوبات معلق در رودخانه بهمنشیر با استفاده از سنجش‌ازدور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه سازه های دریایی ، دانشکده مهندسی دریا ، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران.

2 گروه سازه های دریایی ، دانشکده مهندسی دریا ، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر ، خرمشهر، ایران.

3 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان ، ملاثانی، ایران.

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، تخمین میزان بار معلق رسوبات رودخانه بهمنشیر و بررسی تأثیر احتمالی آن بر عملکرد طرح‌های هیدرولیکی و کشتیرانی موجود و در حال اجرا در این رودخانه بود.
 
روش پژوهش: در این پژوهش از روش سنجش‌ازدور و داده‌های ماهواره مادیس در بازه زمانی سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۹ در محدوده‌ای به طول ۹۰ کیلومتر از رودخانه بهمنشیر استفاده شد. همچنین، آزمون‌های آماری و شبکه عصبی پیشخور برای بررسی روابط بین داده‌ها و ارزیابی عملکرد مدل به کار گرفته شدند.
 
یافته‌ها: نتایج نشان داد روش سنجش‌ازدور در ایستگاه طره‌بخاخ با داده‌های روزانه ده‌ساله و ایستگاه‌های ۱، ۲ و ۴ با داده‌های روزانه یک‌ساله کارایی مناسبی دارد. همچنین، در دوره‌های مرطوب همبستگی بهتری میان داده‌ها مشاهده شد. نتایج شبکه عصبی پیشخور نیز نشان‌دهنده کارایی بالای این شبکه و امکان تعیین آرایش بهینه آن از طریق اجرای سناریوهای مختلف بود.
 
نتیجه‌گیری: به‌کارگیری روش سنجش‌ازدور و شبکه عصبی پیشخور می‌تواند رویکردی مناسب برای تخمین و پایش بار معلق رسوبات رودخانه بهمنشیر و پشتیبانی از مدیریت طرح‌های هیدرولیکی و کشتیرانی این رودخانه باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


حیات زاده، مهدی.، چزگی، جواد.، دستورانی، محمدتقی. (1394). ارزیابی برآورد رسوب با استفاده از روش‌های منحنی سنجه و شبکه عصبی با تلفیق پارامترهای مورفولوژیکی حوزه (مطالعه موردی حوزه باغ عباس). نشریه علوم آب و خاک، ۱۹(۷۲)، ۲۱۷-۲۲۸. http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-3076-fa.html
زبیری، محمود.، و مجد، علیرضا. (۱۳۹۲). آشنایی با فن سنجش‌ازدور و کاربرد در منابع طبیعی. مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ایران. https://www.gisoom.com/book/1969329/
صدری نسب، مسعود.، فیاض محمدی، محمد.، چگینی، وحید.، و اشتری لرکی، امیر. (1398). تأثیر پیچان رودها بر غلظت بار معلق و دامنه نوسانات سطح آب-مطالعه موردی رودخانه اروند. مجله علوم و فنون دریایی، 18(2)، 76-89. https://doi.org/10.22113/jmst.2017.45982
طباطبایی، محمودرضا.، سلیمانی، کریم.، حبیب نژاد روشن.، محمود، کاویان، عطااله. (1393). برآورد غلظت رسوب معلق روزانه با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی و خوشه‌بندی داده‌ها به روش نگاشت خود سازمان‌ده (مطالعه موردی: ایستگاه هیدرومتری سیرا - رودخانه کرج). پ‍‍ژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز، ۵ (۱۰) ،۱۱۶-۹۸. https://jwmr. anru.ac.ir/article-1-416-fa.html
علوی‌پناه، سیدکاظم. (1395).  کاربرد سنجش‌ازدور در علوم زمین (علوم خاک). مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ایران. https://www.gisoom.com/book/11279221/
میرزاخانی، گلناز.، قنبری عدیوی، الهام.، و فتاحی، روح اله. (1400). تأثیر پوشش گیاهی صلب بر نرخ انتقال رسوب در سواحل. نشریه تحقیقات آب و خاک ایران، 52(8)، 2155-2168. ttps://doi.org/10.22059/ijswr.2021.325233.668994