برآورد دبی حداکثر سیلاب در حوضه‌های فاقد آمار (مطالعه موردی: رودخانه‌های شهرستان شاهرود)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد سازه های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 Shahrood

3 دانشگاه صنعتی شاهرود

چکیده

پیش‌بینی و برآورد صحیح سیلاب‌ها نقش بسیار مهمی در مدیریت سیلاب خواهد داشت. علاوه بر آن تخمین درست سیلاب می‌تواند نقش بسیار مهمی در طراحی سازه‌های آبی مانند آبگذر زیر جاده، طراحی کانال‌های انتقال سیلاب، عملیات آبخیزداری، حفاظت خاک، ساماندهی رودخانه، طراحی سامانه پخش سیلاب و غیره دارد. از آنجا که در خیلی از رودخانه‌های مورد مطالعه ممکن است ایستگاه‌های هیدرومتری موجود نباشد، لذا در این رودخانه‌ها مطالعات با مشکل مواجه می‌گردد. برای برآورد سیلاب در این رودخانه‌ها از روش‌های مناسب برای تخمین سیلاب استفاده می-گردد. بدین منظور لازم است یکی از روش‌های تخمین سیلاب در حوضه‌های فاقد آمار، استفاده از روش‌های تجربی مانند روابط دیکن، فولر، سیلاب ویژه، فرانکو_رودیر اشاره نموده است. در این روش ها، با استفاده از خصوصیات فیزیوگرافی، دبی سیلاب حوضه‌های آبخیز برآورد می‌گردد. در این تحقیق، از آمار و اطلاعات برخی از رودخانه‌های شهرستان شاهرود واقع در استان سمنان همچون رودخانه‌های تاش سفلی، فرحزاد، ابرسج، مجن استفاده شد. دبی سیلاب رودخانه‌های مذکور با استفاده از روش‌های تجربی و همچنین روش آماری محاسبه گردید و دقت روش‌های تجربی مورد بررسی قرار گرفت.

نتایج به دست آمده نشان می‌دهد بهترین رابطه تجربی برای رودخانه‌های تاش سفلی، فرحزاد، مجن بند انحرافی _دوراهی، ابرسج به ترتیب روش‌های سیلاب ویژه، فولر، دیکن، و فرانکو_رودیر بوده است. همچنین مقدار خطای نسبی روش‌های تجربی برای روخانه‌های مذکور به ترتیب 6/35، 7/3، 8/14، 9/38 درصد بوده است. با توجه به نتایج این تحقیق، می‌توان از روش‌های تجربی دارای دقت نسبتا مناسب در برآورد سیلاب حوضه‌ها استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 03 مرداد 1404
  • تاریخ دریافت: 10 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری: 20 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش: 03 مرداد 1404