بررسی عملکرد مدل‌های شبیه‌سازی در پیش‌بینی حرکت آب در خاک‌های دولایه با تأکید بر فازهای توزیع و توزیع مجدد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی آب، کشاوری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران.

4 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان ، کردستان، ایران.

چکیده

هدف: هدف از این پژوهش، توسعه مدل‌هایی برای شبیه‌سازی دقیق توزیع و توزیع مجدد رطوبت در خاک‌های دولایه تحت آبیاری قطره‌ای سطحی بود.
 
روش پژوهش: برای دستیابی به این هدف، آزمایش‌هایی بر روی یک مدل فیزیکی شفاف پلکسی‌گلاس و با استفاده از شش پروفیل مختلف از خاک‌های دولایه (با ترکیبات سبک تا سنگین) انجام شد و مدل‌های رگرسیون غیرخطی بر پایه ویژگی‌های هیدرولیکی خاک و قطره‌چکان توسعه یافتند.
 
یافته ها: افته‌ها نشان داد که مدل‌های پیشنهادی در فاز توزیع رطوبت دقت بسیار بالایی دارند (با ضرایب همبستگی ۸۵٪ و ۸۸٪)، اما در فاز توزیع مجدد، به‌ویژه در جهت افقی، دقت آن‌ها کاهش می‌یابد. همچنین مشخص شد که مدل‌ها در جهت افقی تمایل به بیش‌برآورد و در جهت عمودی تمایل به کم‌برآورد دارند.
 
نتیجه گیری: با اعمال اصلاحات بر روی این خطاهای سیستماتیک، می‌توان دقت پیش‌بینی مدل‌ها را برای طراحی بهینه سامانه‌های آبیاری بهبود بخشید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


خانمحمدی، ندا.، و بشارت، سینا. (1395). شبیه سازی تجربی ابعاد پیاز رطوبتی بافتهای مختلف خاک. مجله علوم آب و خاک، 20(77)، 23-13. http://dx.doi.org/10.18869/acadpub.jstnar.20.77.13
عرب، سوگند.، مظفری، جواد.، و نحوی نیا، محمد جواد. (1401). بررسی آزمایشگاهی توزیع رطوبت در سیستم‌‌های آبیاری قطره‌ای سطحی و زیرسطحی. نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران،13(1)،124-140.  https://doi. rg/10.22125/iwe.2022.158511 
کریمی، بختیار.، میرزایی، فرهاد.، و سهرابی، تیمور. (1394). بسط معادلاتی برای برآورد الگوی سطح خیس شده در سامانه های آبیاری قطره ای سطحی و زیر سطحی به روش تحلیل ابعادی. مجله دانش آب و خاک (دانش کشاورزی)، 25(3)، 252-241.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_4034.html
کریمی، بختیار.، و صولت، شلیر. (1399). شبیه‌سازی شکل کامل پیاز رطوبتی در آبیاری قطره‌ای سطحی. نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران، 10(4)، 316-301. https://www.waterjournal.ir/article_110312.html
کریمی، بختیار.، و کریمی، نظیر. (1399). شبیه‌سازی مساحت خیس شده پیاز رطوبتی در سیستم آبیاری قطره‌ای پالسی. مجله آب و خاک، 34(2). 364-349. https://doi.org/10.22067/jsw.v34i2.82228
کریمی، بختیار.، و کریمی، نظیر. (1400). ارزیابی الگوی جبهه پیشروی رطوبت در آبیاری قطره‌ای زیرسطحی با جریان پیوسته و پالسی. فصلنامه علمی مهندسی منابع آب، 14(51)، 38-21. https://doi.org/10.30495/wej.2022.20462.2120
 محمدبیگی، آرش.، میرزایی، فرهاد.، و اشرف، نگین. (1395). بررسی و مقایسه توزیع مجدد رطوبت در آبیاری قطره ای با جریان پالسی و جریان پیوسته. مجله تحقیقات آب و خاک ایران (علوم کشاورزی ایران)، 47(3)، 473-467. https://ijswr.ut.ac.ir/article_59317.html
نوروزیان، زهرا.، صدرالدینی، علی‌اشرف.، ناظمی، امیرحسین.، و دلیرحسن نیا، رضا. (1395). بررسی تجربی و عددی توزیع رطوبت خاک در آبیاری قطره ای زیر سطحی در خاک‌های لایه‌ای مسطح و شیب دار. مجله دانش آب و خاک، 26(4.2)، 27-13. https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_5878.html